Śnieg i lód na drogach, chodnikach czy parkingach to codzienność sezonu zimowego, a pługi pracują wtedy praktycznie bez przerwy. Każdy przejazd to dodatkowe obciążenie dla lemiesza, który musi jednocześnie skutecznie zgarniać śnieg i nie niszczyć powierzchni, po której się porusza. Wybór materiału nie jest tu kwestią przypadku, bo lemiesze gumowe i stalowe inaczej zachowują się na kostce, asfalcie czy przy krawężnikach i studzienkach. Dobrze dobrana krawędź robocza wpływa na trwałość sprzętu, koszty eksploatacji i stan nawierzchni po zimie.
Z czego wykonane są lemiesze pługów?
Zimowe utrzymanie dróg szybko zużywa sprzęt, a lemiesz pługu odśnieżającego ściera się najmocniej, bo ma stały kontakt z nawierzchnią i krawężnikami. Przy wymianie tego podzespołu pojawia się pytanie, czy wybrać materiał twardy i odporny na ścieranie, czy rozwiązanie bardziej elastyczne. Lemiesze gumowe i stalowe różnią się budową oraz sposobem pracy na śniegu i lodzie, co przekłada się też na stan nawierzchni po przejeździe pługa. W dalszej części artykułu opisujemy różnice między tymi dwoma rodzajami lemieszy oraz sytuacje, w których każdy z nich działa najlepiej.
Budowa i materiał lemieszy do pługów
Lemiesz to krawędź pługu, która ma bezpośredni kontakt z nawierzchnią i zgarnia śnieg na bok drogi. Klasyczna wersja stalowa powstaje z hartowanej blachy, czasem wzmocnionej dodatkową listwą, dzięki czemu dobrze sprawdza się przy zbitym śniegu i lodzie. Lemiesze gumowe wykonane są z wulkanizowanej gumy technicznej, często z metalowymi wkładkami usztywniającymi krawędź roboczą. Taka konstrukcja zachowuje elastyczność, a jednocześnie nie traci sztywności potrzebnej do skrawania śniegu.
Lemiesz stalowy
twardy, skrawa zbity śnieg i lód, mocniej ściera nawierzchnię
Lemiesz gumowy
elastyczny, chroni kostkę i oznakowanie, cichsza praca
Kiedy lepiej sprawdza się elastyczna krawędź?
Lemiesze gumowe znajdują zastosowanie przede wszystkim na nawierzchniach wrażliwych na uszkodzenia, takich jak kostka brukowa, chodniki z płytek czy drogi z oznakowaniem poziomym. Elastyczna krawędź dopasowuje się do nierówności terenu i nie rysuje powierzchni tak głęboko jak metal. Dodatkową zaletą jest niższy poziom hałasu podczas pracy, co ma znaczenie przy odśnieżaniu w pobliżu budynków mieszkalnych oraz w godzinach nocnych. Guma lepiej też znosi kontakt z włazami i studzienkami, które przy ostrej krawędzi stalowej bywają źródłem uszkodzeń.
Mocne strony lemieszy stalowych
Tam, gdzie trzeba usunąć zbity śnieg lub warstwę lodu z asfaltu, lepiej sprawdza się lemiesz stalowy, bo jego sztywna krawędź skrawa powierzchnię niemal do samego podłoża. Taka konstrukcja wytrzymuje dłużej intensywną pracę na drogach o dużym natężeniu ruchu, gdzie maszyny komunalne jeżdżą praktycznie bez przerwy przez cały sezon. Wadą jest większe ryzyko uszkodzenia oznakowania poziomego i krawężników, a praca jest głośniejsza niż przy krawędzi gumowej. W praktyce wiele firm komunalnych stosuje oba rodzaje lemieszy zależnie od trasy i rodzaju nawierzchni.
Jak długo wytrzymują różne rodzaje lemieszy?
Na asfalcie dłużej wytrzymuje stal, a na kostce i przy częstym kontakcie z infrastrukturą lepiej sprawdza się guma. Stal ściera się wolniej na asfalcie, ale szybciej traci kształt na kostce lub przy kontakcie z metalowymi elementami infrastruktury. Guma zużywa się bardziej równomiernie, choć w niskich temperaturach traci część elastyczności, co warto sprawdzać przed sezonem. Regularna kontrola krawędzi roboczej pozwala zaplanować wymianę podzespołów przed sezonem, a nie w jego trakcie.
Który lemiesz wybrać do konkretnej nawierzchni?
Przy zbitym śniegu i lodzie na asfalcie lepszym wyborem jest wersja stalowa, a tam, gdzie liczy się ochrona kostki i cisza pracy, lepiej sprawdzają się lemiesze gumowe. Część flot komunalnych wyposaża maszyny w oba typy i dobiera je zamiennie zależnie od trasy. Taka elastyczność pozwala wydłużyć żywotność sprzętu i ograniczyć liczbę nieplanowanych napraw w trakcie sezonu.
